2 - ) AKİT : Sözleşme, Anlaşma gibi kelimelerle eş anlamlıdır. Tarafların birbirlerine karşı yükümlülerinin sözleşme altına alınmasıdır.
3 - ) AKOTMAN : Kaldırım, Banket.
4 - ) ANA GAYRIMENKUL : Kanuni yönden bağımsız bölüm olmaya hak kazanmış taşınmazların oluşturduğu ve üzerinde Kat mülkiyeti kurulmuş bir gayrimenkulun bütünüdür.
5 - ) APLİKASYON : Yer tespiti anlamına gelir. Bir toprak parçasının yerinin yeniden ve tam olarak kadastro müdürlüğü yetkili elemanları tarafından belirlenmesidir.
6 - ) ARAZİ : Resmi olarak imara açılmamış toprak parçasına arazi denir. İmara açılmış olan toprak parçaları ise Arazi vasfından çıkarılarak Arsa vasfını alır.
7 - ) ARİYET : Bir gayrimenkulu belirli bir süre için ücretsiz kullanma hakkı. 8 - ) ARSA : İmar (Yapılaşma) kapsamına girmiş, yani üzerine imar planına uygun bir şekilde yapı inşaasına müsaadesi olan toprak parçasıdır.
9 - ) ARSA PAYI : Bir gayrımenkulun kat mülkiyeti kanununa göre üzerinde bulunduğu arsadaki payının oranıdır.
10 - ) AZİL : Bir kişiye verilmiş olan vekaletnamenin iptal edilmesi.
11 - ) BAĞIMSIZ BÖLÜM : Kat mülkiyeti kurulmuş bir yapı üzerinde daire, dükkan, ofis gibi cinsleri özel olarak belirtilmiş ve diğer bölümlerle tapu sicilinde bağlılığı bulunmayan mülk.
12 - ) ÇAPLI KROKİ : Bir toprak parçasının kuşbakışı olarak geometrik şeklini gösteren belgedir.
13 - ) ÇEKME MESAFESİ : Bir arsaya bina yapılırken, yapılacak binanın o parselin sınırlarına en fazla ne kadar yakın olabileceğini gösterir. Örneğin Yoldan 5 metre çekme mesafesi arsaya komşu olan yollara en fazla 5 metre yaklaşılabileceğini gösterir.
14 - ) CİNS TASHİHİ : Tapu kütüğünde taşınmazın niteliğinin değiştirilmesidir. Örnek olarak; Arazi vasfına sahip bir toprak parçasının Arsa niteliğine dönüştürülmesi.
15 - ) DEVREMÜLK : Hissedarları tarafından sadece belirli zaman dilimleri içersinde kullanılabilen taşınmazlara denir. Örneğin her yıl ağustos ayının 1`i ve 15`i arası bir hissedar tarafından kullanılabilir ve o tarih geçtikten sonra kullanma hakkı diğer bir hissedara geçer.
16 - ) EKLENTİ : Bir bağımsız bölüme ait olup, fiziki olarak o bağımsız bölümün sınırları dışında kalan bölümlere denir. Örneğin: Depo, kömürlük, çatı arası, bodrum.
17 - )EMLAK BEYANI: Gayrimenkul satın alan kişilerin, ilgili belediyeye söz konusu gayrimenkulu satın aldığını bildirmesidir.
18 - )HACİZ: Bir taşınmazın tapu siciline,itilaftan dolayı konulan şerh`tir. İtilaf süresince o gayrimenkuldeki ( Satış, inşaat izni vb.) gibi bir takım haklar kısıtlanır.
19 - )HMAX: Bir arsaya bina yapılırken o binanın en fazla ne kadar yüksek olabileceğini metre cinsinden gösterir. Binanın belediye tarafından verilmiş olan sıfır kot`u ile çatı saçağı arasındaki mesafe ölçülerek belirlenir.
20 - )İFRAZ: Tek bir parsel olan bir taşınmazın birden fazla parsele ayrılmasıdır. Örneğin 1000 M2 bir arsanın , birbirinden bağımsız olan 2 adet 500 m2 arsalar haline getirilmesi.
21 - )İHTİYATİ TEDBİR: Sonradan doğabilecek bir zararı önlemek amacıyla, itilaf veya alacak konusunda verilecek mahkeme kararının nihayi sonucu beklenmeksizin bir gayrimenkulun üzerine koyulan şerhtir.
22 - )İKTİSAP: Bir gayrimenkulun mal sahibi olmak. Örnek : Ahmet beyin iktisabındaki mülk, Ahmet beyin sahibi olduğu mülk anlamına gelir.
23 - )İMAR DURUMU: Belirli bir parselin yasal yapılaşma haklarını genel olarak, (tüm detayı ile birlikte değil ) 1/1000ölçekli krokisi ile birlikte gösteren belgedir.
24 - )İNTİFA HAKKI: Tapu sicilinde, bir gayrimenkulun kullanılması hakkında pay sahibi olmaktır. Kira alma veya oturma şeklinde olabilir.
25 - )İPOTEK: Bir taşınmazın tapu siciline, alacaktan dolayı konulan şerh`tir.
26 - )İRTİFAK HAKKI: Bir kişinin bir gayrimenkul üzerindeki sınırlı kanuni haklarıdır. irtifak hakkı kişi o gayrimenkul de hissedar olabilir veya olmayabilir.
27 - )İŞGAL: Gayrı kanuni bir şekilde başkasına veya devlete ait bir gayrımenkulun sahibinden izin alınmadan kullanılmasıdır.
28 - )İSKAN: Bir yapının kullanıma hazır olduğu durumda ilgili belediye tarafından verilen yapı kullanma izin belgesidir.
29 - )İZALE-İ ŞUYU: Hissedarlar arasındaki ortaklığın resmi yoldan giderilmesi ve sona erdirilmesidir. İzale-i şüyu davaları o gayrımenkulun açık arttırma yoluyla satılması veya yeniden paylaştırılması yoluyla hissedarlardan bir veya birkaçının isteği üzerine yapılır.
30 - )KAKS: Açılımı Kat Alanı Katsayısıdır. Bir arsanın üzerinde zemin kat ve üstleri olmak üzere toplam kullanım alanı inşaat müsadesini gösterir. Örneğin KAKS oranı 0.90 olan, 1000 metrekarelik bir arsa üzerinde zemin kat ve üzerleri dahil olmak üzere toplam 900 m2 lik kullanım alanı inşaa edilebilir.
31 - )KAT İRTİFAKI: Kat mülkiyeti kurulmadan önce yapılması gereken bir işlemdir. Hissedarların taşınmaz üstündeki irtifak haklarını gösterir.
32 - )KAT KARŞILIĞI ANLAŞMASI: Toprak sahibi kişilerle Müteahitlerin, çeşitli oran ve şartlarda resmi olarak anlaşarak bir binayı meydana getirmeleridir. Bu anlaşmaların çeşitleri her türlü olabilmesi ile birlikte, genellikle Müteahhit olan taraf toprak sahibinin arsasına inşaat yapar ve söz konusu inşaat üzerinden bir kısım bağımsız bölümleri kendisine alarak diğerlerini arsa sahibine bırakır.
33 - )KAT MALİKİ: Tamamlanmış bir yapı içinde, kanuni olarak bağımsız bölüm olmaya hak kazanmış bir taşınmaza sahip olan kişi.
34 - )KAT MÜLKİYETİ: Tamamlanmış bir yapı içinde, kanuni olarak bağımsız bölüm olmaya hak kazanmış bir taşınmazın mülkiyet haklarıdır.
35 - )KONKORDATO: Borçlu bir kişinin alacaklı bir kişiyle yapmış olduğu resmi anlaşmadır.
36 - )KOORDİNELİ ÇAP: Belirli bir parselin,koordinatlarına belirtilmiş bir şekilde çizilmiş krokisidir.
37 - )KURU MÜLKİYET: Diğer bir adıyla Çıplak Mülkiyet denir. Bir gayrimenkulun tapu sicilinde kayıtlı malsahibi olunduğu halde o gayrimenkulu kullanma hakkının ( İntifa Hakkı ) bir başka kişiye ait olmasıdır. Bir gayrımenkulun kanuni değeri açısından Kuru mülkiyet payı 1/3tür. Kalan 2/3 ü ise İntifa Hakkına sahip olanındır.
38 - )MEVZİİ İMAR PLANI: Bir bölge için özel olarak hazırlanmış imar planıdır.
39 - )MİRASIN İNTİKALİ: Ölmüş bir kimsenin sahip olduğu menkul ve gayrimenkul cinsinden tüm varlıklarının veya borçlarının kanuni mirasçılarına geçmesidir.
40 - )MÜCAVİR ALAN: İmar kanunu yönünden, bir belediyenin denetim ve sorumluluğu altına verilmiş olan alanlardır
41 - )MÜSTAKİL TAPU: Üzerinde birden fazla hissedar olmayan, bir kişi veya kuruluşa ait tapu.
42 - )MÜŞTEMİLAT: Normalde bodrum katlarda bulunması gereken kömürlük, kalorifer dairesi, sığınak, trafo dairesi vb gibi unsurların zaruri haller doğrultusunda bina dışında inşaa edilmiş haline denir. Bazen halk dilinde kulübelerde müştemilat denir.
43 - )MÜTEMMİM CÜZ: Bir gayrımenkulun bir anlamda dokunulmazlığı olan ve ondan ayrılmaz parçasına denir. Bu dokunulmazlık mahalli örflere göre belirlenir. Örneğin bina, tarihi bir ağaç,evin kapısı, bahçede bulunan bir çeşme vb.
44 - )MUVAKKAT YAPI: İlgili kuruluşlar tarafından geçici bir süre kullanılmak üzere yapımına müsaade görmüş, bu süre sonunda gerekirse yıkımı söz konusu olan geçici bir yapı.
45 - )NAZIM İMAR PLANI: Varsa bölge veya çevre düzeni planlarının ilke kararlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine,yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.
46 - )NİRENGİ: Koordinat ve yükseklik kot sistemine dayalı olarak bir arazi üzerine oturtulmuş yer kontrol noktalarıdır.
47 - )NİZASIZ: İtilafsız olan.
48 - )PAFTA: Bir bölgedeki parsellerin,yolların, yapıların, vb bir kısmını şekil ve ebatlarıyla birlikte gösteren harita bölümlerinin her biridir. Çok küçük olmayan bölge paftaları birbirine eklenirse o bölgenin büyük bir haritasını göstermiş olur.
49 - )ROPERLİ KROKİ: Belirli bir parselin,yapılaşma had ve hudutlarını gösteren bir krokidir.
50 - )SATIŞ VAADİ: Bir kimsenin sahibi olduğu bir gayrımenkulu anlaşma şartlarının gerçekleşmesi halinde, anlaşmada belirtilen kişiye satacağına dair taahhütde bulunmasıdır.
51 - )ŞERH: Tapu kütüğüne geçecek bir şekilde, bir malsahibinin gayrimenkulunun üzerindeki herhangi bir husustaki haklarının sınırlandırılmasıdır. Bu işlem, herhangi bir taraflarla anlaşarak malsahibinin kendi rızasıyla yapılabileceği gibi bazı hallerde kendi rızası olmadanda oluşabilir.
52 - )ŞUFA HAKKI: Bir taşınmazın satılması halinde o gayrımenkulu aynı satış şartlarına göre öncelikli satın alma hakkıdır. Kanuni Şufa Hakkı : Bir gayrımenkulün satılması halinde o gayrımenkuldeki diğer hissedarların aynı satış şartlarında hissedar olmayanlara göre öncelikli satın alma hakkıdır. Mukaveleden doğan Şufa hakkı : Bir gayrimenkulde hissedar olunmamasına rağmen daha önceden yapılmış ve tapu siciline şerh düşülmüş bir mukaveleye göre öncelikli satın alma hakkıdır.
53 - )SÜKNA HAKKI: Bir gayrımenkulün bir bölümünü kullanma hakkıdır. Bu hakkın satılması veya mirasçılara devredilmesi söz konusu değildir.
54 - )TAKS: Açılımı Taban Alanı Katsayısıdır. Bir arsanın üzerine bina yapılabilecek oranını gösterir. Örneğin TAKS: 0.20 ibaresi, bir arsanın üzerine bina yapılabilecek alanın, o arsanın yüzde 20si olduğunu gösterir. 55 - )TEMLİK: Bir gayrımenkulu, satış,bağış, trampa ve buna benzer herhangi bir yolla birisine vermek, nakletmek.
56 - )TEREKE: Ölmüş bir kimsenin varislerine menkul, gayrimenkul, alacak ve borç cinsinden bıraktıklarının bütünüdür.
57 - )TERK: Bir arazi üzerinde imar planı uygulaması yapılırken, kamu yararına ayrılmış, yol, yeşil alan, okul vb. benzeri unsurların o arazi üzerine denk gelen kısımların ilgili belediyeye bedelli veya bedelsiz olarak verilmesidir. Söz konusu terkler yapılmadan o arazi Arsa vasfını alamaz ve üzerine tescilli bir yapı inşaa edilemez.
58 - )TERKİN: İpotek, şerh, haciz vs. gibi tapu siciline işlenmiş işlemlerin sona erdirilerek kaldırılmasıdır.
59 - )TEVHİD: Birleştirme ile eşanlamlıdır. İfraz işleminin tam tersidir. Yani birbirinden bağımsız durumda olan birden fazla parselin birleştirilerek tek bir parsel haline getirilmesidir.Bu işleme genellikle daha büyük inşaatlar yapılması ihtiyacı olduğu durumlarda başvurulur.
60 - )VASİ: Yaş olarak reşit olmayan veya herhangi bir sebepten ötürü ( Aşırı yaşlanma, bunama, akli dengesizlik, tutukluluk vs.) bazı kanuni işlemleri yerine getiremeyecek kişiler için veli olarak tayin edilmiş kişi.
61 - )VAZİYET PLANI: Bir arsa üzerindeki birden fazla yapı veya açık ve kapalı kullanım alanlarını kuşbakışı olarak gösteren krokidir. Vaziyet planlarında binalar haricinde iç yollar,otoparklar, spor alanları, sosyal tesisler, yüzme havuzu vs. özel kısımlarda gösterilir.
62 - )VEKALETNAME: Bir kişinin, normalde sadece kendisinin yapmaya yetkili olduğu resmi işlemlerin yapılmasında başka bir kişiye daha yetki verdiğini gösteren belgedir.
63 - )VERASET BEYANI: Kişi veya kuruluşların,miras yoluyla edindikleri bir gayrımenkulu, üzerlerine tescil edildikten sonra ilgili belediyeye bildirmesidir.
64 - )VERASET İLAMI: İlgili mahkeme tarafından verilmiş ve Kanuni mirasçıların, ölmüş bir kişinin varisleri olduklarını ispatlayan belgelere denir.